Królikarnia Warszawa

Królikarnia to XVIII-wieczny pałac na mokotowskiej Puławskiej, w którym mieści się Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego – oddział Muzeum Narodowego. Otoczony parkiem z rzeźbami budynek zaprojektowany przez Dominika Merliniego przyciąga zarówno miłośników sztuki, jak i tych, którzy szukają spokojnego miejsca na spacer z dala od centrum. To jedno z ciekawszych muzeów w stolicy, które łączy historyczną architekturę z jedną z największych kolekcji rzeźby w Polsce.

Królikarnia – skąd ta nazwa i co kryje historia pałacu

Nazwa brzmi zabawnie i faktycznie ma swoje uzasadnienie. W czasach saskich, jeszcze przed budową pałacu, urządzono tu zwierzyniec, gdzie zgodnie z modą tamtych czasów polowano na króliki. Stąd właśnie wzięła się Królikarnia – określenie, które przetrwało wieki i dziś brzmi znacznie ciekawiej niż oficjalna nazwa muzeum.

Sam pałac powstał w latach osiemdziesiątych XVIII wieku. Zbudował go Karol Thomatis hrabia de Valery według projektu Dominika Merliniego – tego samego architekta, który projektował budynki w Łazienkach Królewskich. Merlini wzorował się na włoskim renesansie, tworząc klasycystyczną budowlę w stylu palladiańskim. Na terenie posiadłości znalazły się nie tylko pałac, ale też browar, cegielnia, karczma, młyn, stodoła i kuchnia położona na zboczu wąwozu, w której później urządzono bibliotekę.

W 1816 roku Królikarnię kupił Michał Hieronim Radziwiłł, a w 1849 przeszła w ręce Ksawerego Pusłowskiego – przedstawiciela rodziny znanych kolekcjonerów i miłośników sztuki. To właśnie wtedy rezydencja stała się miejscem przyjaznym artystom. Niestety w 1879 roku pałac strawił pożar. Odbudowa przeprowadzona przez Pusłowskich była pionierskim osiągnięciem polskiego konserwatorstwa. Ostatnią prywatną właścicielką była Marta hrabina Krasińska, która organizowała tu słynne przyjęcia i pozwalała pacjentom z pobliskiego Towarzystwa Opieki nad Nieuleczalnie Chorymi spacerować po parku.

Podczas II wojny światowej i Powstania Warszawskiego pałac został całkowicie zniszczony. Odbudowano go po wojnie, nadając mu funkcję muzealną.

Muzeum Rzeźby – co można zobaczyć w środku

Od 1965 roku w Królikarni mieści się Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego. Xawery Dunikowski to jeden z najważniejszych polskich rzeźbiarzy i malarzy XX wieku, a muzeum prezentuje największą kolekcję jego prac. W salach pałacu można zobaczyć zarówno rzeźby, jak i malarstwo artysty – od wczesnych realizacji po dojrzałe dzieła.

Ale to nie wszystko. Muzeum posiada jedną z największych kolekcji rzeźby w kraju, obejmującą prace od XV wieku po czasy współczesne. W zbiorach znajdują się dzieła rzeźby dawnej, współczesnej oraz kolekcja Augusta Zamoyskiego – kolejnego wybitnego polskiego rzeźbiarza. Oprócz stałej ekspozycji odbywają się tu wystawy czasowe, które często wykraczają poza rzeźbę – można trafić na wystawy grafiki czy malarstwa.

Wnętrza pałacu same w sobie są atrakcją. Starannie zaaranżowane sale łączą barokowy urok z nowoczesnym wyrafinowaniem. Zwiedzanie nie zajmuje całego dnia – na spokojne obejrzenie ekspozycji wystarczy godzina, może półtorej.

Park Rzeźby – spacer wśród dzieł sztuki

To, co wyróżnia Królikarnię na tle innych warszawskich muzeów, to otaczający pałac Park Rzeźby. W naturalną zieleń wkomponowano rzeźby z różnych epok, tworząc przestrzeń, gdzie sztuka spotyka się z naturą. Spacer alejkami parku to przyjemność sama w sobie – szczególnie wiosną i latem, kiedy zieleń jest najpiękniejsza.

Park jest dostępny bezpłatnie i można tu przyjść nawet bez zamiaru zwiedzania muzeum. To ulubione miejsce mieszkańców Mokotowa na spokojny spacer z dala od miejskiego zgiełku. Można przyjść z wózkiem, choć nie wolno wprowadzać psów. Latem w parku odbywają się koncerty plenerowe z cyklu „Klasycznie na Trawie” – to świetna okazja, żeby połączyć kulturę z relaksem na świeżym powietrzu.

Do dziś trwają spory własnościowe o teren Królikarni ze spadkobiercami rodziny Krasińskich, którzy byli ostatnimi prywatnymi właścicielami posiadłości.

Dla kogo jest Królikarnia

Przede wszystkim dla miłośników rzeźby i sztuki współczesnej. Jeśli ktoś interesuje się polską sztuką XX wieku, to miejsce obowiązkowe – kolekcja Dunikowskiego jest wyjątkowa. Ale Królikarnia to też dobry wybór dla osób, które lubią spokojne, kameralne muzea z dala od tłumów turystów. Nie ma tu natłoku jak w głównym budynku Muzeum Narodowego czy Zamku Królewskim.

Rodziny z dziećmi też znajdą tu coś dla siebie. Muzeum prowadzi zajęcia edukacyjne i lekcje muzealne dostosowane do różnych grup wiekowych. Park to miejsce, gdzie dzieci mogą pobiegać między rzeźbami, choć oczywiście z zachowaniem ostrożności.

Warto tu zajrzeć także po prostu na spacer. Mokotów nie ma zbyt wielu takich zielonych enklaw, a połączenie historycznej architektury z parkiem rzeźby tworzy klimat, którego nie znajdzie się w zwykłych parkach miejskich.

Wydarzenia i życie kulturalne

Królikarnia to nie tylko muzeum z zamrożoną w czasie ekspozycją. Dzieje się tu sporo – wystawy czasowe zmieniają się regularnie, prezentując zarówno polskich, jak i zagranicznych artystów. W ostatnich latach można było zobaczyć między innymi wystawy poświęcone polskim artystkom z pracowni Bourdelle’a, porównanie twórczości Rodina i Dunikowskiego czy retrospekcje współczesnych rzeźbiarzy.

Muzeum organizuje także koncerty, spotkania, pokazy filmowe i różnego rodzaju imprezy plenerowe. Cykl „Muzyka w Królikarni” to seria koncertów kameralnych w historycznych wnętrzach pałacu – warto śledzić program na stronie muzeum. „Pianokrąg” to z kolei wydarzenie dla miłośników muzyki fortepianowej.

Sale pałacu można też wynajmować na konferencje, spotkania czy bankiety. Największa sala ma 65 metrów kwadratowych – idealna na kameralne wydarzenia w wyjątkowej oprawie.

Praktyczne informacje – bilety, godziny otwarcia, dojazd

Wstęp do muzeum jest bezpłatny. To rzadkość wśród warszawskich placówek kulturalnych i zdecydowanie argument za odwiedzinami. Park Rzeźby również można zwiedzać za darmo.

Godziny otwarcia:

• Wtorek, środa, piątek, sobota, niedziela: 11:00 – 18:00
• Czwartek: 11:00 – 20:00
• Poniedziałek: zamknięte

Muzeum znajduje się przy ulicy Puławskiej 113a w dzielnicy Mokotów. Dojazd jest prosty – licznymi tramwajami do przystanku Królikarnia (linie: 4, 18, 35, 36). To dosłownie przy przystanku, nie trzeba daleko chodzić. Dla zmotoryzowanych parking dostępny wzdłuż Puławskiej lub Woronicza, choć w godzinach szczytu może być ciężko o miejsce.

Na zwiedzanie warto zarezerwować około półtorej godziny – godzinę na muzeum i pół godziny na spacer po parku. Można oczywiście zostać dłużej, szczególnie latem, kiedy park zachęca do odpoczynku na ławce.

Królikarnia jest dostępna dla osób z wózkami, ale nie można wchodzić z psami – warto o tym pamiętać planując wizytę.

Adres: ul. Puławska 113a, 02-707 Warszawa. Więcej informacji i aktualny program wydarzeń na stronie: krolikarnia.mnw.art.pl